Hier is even een verveelde docent die in de herfstvakantie kritiek op bijzonder onderwijs voorbij zag komen. En hierbij daarom wat tegengeluid met nuance.
Ja, vorig schooljaar ging nog steeds 71% van al onze leerlingen (PO en VO samen) naar bijzonder onderwijs (bron: https://opendata.cbs.nl/#/CBS/nl/dataset/03753/table).\[1\]* *En dat cijfer is sinds 1945 nauwelijks veranderd (bron: https://doi.org/10.1080/13617672.2016.1185225).\[2\] In Nederland hadden we vorig jaar 6.506 scholen (PO+VO), waarvan 4.526 bijzondere onderwijsinstellingen.
Eerst een belangrijke nuance: wat is ‘bijzonder’ onderwijs? Het is niet hetzelfde als speciaal onderwijs. Dat is bedoeld voor leerlingen met een beperking, zoals een handicap. Bijzonder onderwijs zijn de scholen met een levensbeschouwelijke (niet per se religieuze) grondslag. Bijvoorbeeld open-christelijk, katholiek, Montessori of Jenaplan (die laatste twee kunnen tevens openbaar zijn).
Zelf geef ik les op een open-christelijke school. Strikt gezien is dat dus bijzonder. Maar bij ons, net als veel andere open-christelijke scholen, is de aarde niet plat of slechts 6000 jaar oud, wordt evolutie gedoceerd en getoetst, is er aandacht voor Paarse Vrijdag, en bij het vak godsdienst/levensbeschouwing wordt juist gefocust op verscheidenheid en ontmoeting (atheïsme, spiritualiteit, basiskennis van wereldreligies, etc.).
Er is helaas ook gegronde kritiek op bijzondere onderwijsinstellingen, zoals uitsluiting van homo’s, afwijzing van wetenschap, of simpelweg indoctrinatie die kan aanzetten tot radicalisatie. Maar bij mijn weten gaat dat over een minderheid binnen het bijzonder onderwijs. De open-christelijke scholen waarop ik heb lesgegeven tot nu toe hebben zich daar ver van gedistantieerd.
Mijn hoop is dat de open-christelijke scholen niet onder druk komen te staan vanwege discussies rondom artikel 23 (de financiering van bijzonder onderwijs). Wel moeten de excessen zoals in de alinea hierboven hard worden aangepakt. Gelukkig is hiervoor sinds een paar jaar een burgerschapsopdracht voor uitgerold: de inspectie toetst scholen op thema’s zoals diversiteit en democratie.
- Let even op dat je tabellen CBS linksboven goed invult.
- Dit is een artikel van een wetenschappelijk tijdschrift. Citaat: “the Reformed Church was unhappy
with the fact that a substantial part of the Dutch children did not attend Christian schools
(27% in 1945) and were not taught Christian religion and morality.”