Türk yetkililer, Ankara'nın Azerbaycan Cumhurbaşkanı'nın eleştirilerine yanıt vermeyeceğini ve Bakü'ye iç işlerine karışmayacağı konusunda artık güvence vericeğini belirtiyor.
Middle East Eye'a konuşan çok sayıda Türk yetkiliye göre Türkiye, Azerbaycan okullarında geçen ay getirilen örtülü başörtüsü yasağına ilişkin Türkiye'de düzenlenen protestoların ardından Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev'in Ankara'ya yönelik üstü kapalı eleştirilerine yanıt vermeyecek.
Azerbaycan hükümeti Eylül ayında, okullarda laiklik ilkesini ihlal ettiğini belirttiği kıyafetlerin kullanımını yasaklama kararı almış, ancak başörtüsünü açıkça yasaklama yoluna gitmemişti.
Ancak kuralın duyurulmasının ardından bazı okulların başörtülü öğrencilerin derslere girmesini engellemesi, Türkiye'de bir sosyal medya kampanyasını ve ardından protestoları beraberinde getirdi.
Türk hükümetine yakın medya organları, bu durumu Türkiye'nin 1990'ların sonundaki başörtüsü yasağıyla kıyasladı. Ve sözel saldırılar gerçekleştirdi.
Söz konusu medya organları, Azerbaycan'daki kısıtlamaların; dönemin seçilmiş radikal islamcı hükümetini devirme çabaları kapsamında Türk generaller ve devlet bürokrasisi tarafından 1997'de — yani "postmodern darbe" olarak bilinen 28 Şubat sürecinde— uygulanan tedbirleri anımsattığını ifade etti.
Aliyev, 2 Ekim'de Bakü'de düzenlenen Yeni Azerbaycan Partisi kongresinde yaptığı konuşmada, isim vermeden bazı çevreleri Azerbaycan'ın iç işlerine karışmakla eleştirdi.
"Herkes haddini bilmeli; işlerimize karışmamalı, yaşam tarzımıza burnunu sokmamalı ya da bize ne yapacağımızı söylememeli. Herkes kendi ulusu ve devletiyle ilgilenmeli," dedi.
Aliyev, Bakü'nün hiç kimsenin yardımına veya himayesine ihtiyacı olmadığını da sözlerine ekledi. Birkaç yıl öncesine kadar Ermeni kontrolü altında olan Dağlık Karabağ'dan gelen bir milyon mülteciye bakmak zorunda kaldıklarında Azerbaycan'ın hiçbir yardım almadığını belirtti.
"Edindiğimiz her şeyin bedelini ödedik. Buna, küresel piyasa fiyatlarıyla satın aldığımız tüm silahlar —son mermisine kadar— dahildir," dedi.
"Bize tek bir manatlık ya da dolarlık indirim bile yapılmadı. Hatta zaman zaman bizden küresel piyasa fiyatlarının katbekat üzerinde ücretler talep edildi ve biz de buna göz yummak zorunda kaldık."
Türkiye, 2020'deki İkinci Dağlık Karabağ Savaşı sırasında Azerbaycan'ın en büyük destekçisi olmuş; Bakü'nün savaşı kazanmasına yardımcı olmak amacıyla insansız hava araçları, silah ve mühimmat sağlamanın yanı sıra F-16'lar ve özel kuvvetler de konuşlandırmıştı.
'Bir yanlış anlaşılma'
Hiçbir Türk yetkili başörtüsü kısıtlamaları hakkında kamuoyuna açık bir yorumda bulunmamış olmasına rağmen, Aliyev'in ifadeleri Ankara'da Türkiye'ye yönelik doğrudan bir saldırı olarak yorumlandı.
Azerbaycanlı bir kaynak, Aliyev'in bu sözlerinin, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın 23 Eylül'de BM'de yaptığı ve Müslüman kadın ile kız çocuklarının son yıllarda artan bir ayrımcılıkla karşı karşıya kaldığını belirttiği konuşmasına bir yanıt niteliğinde olabileceğini öne sürdü.
Erdoğan, "Bazı ülkelerin okullarda getirdiği başörtüsü yasağını, kadınların en temel haklarına yönelik bir saldırı olarak görüyoruz, Biz kadın haklarını savunuyoruz." demişti.
Ancak Erdoğan'ın bu ifadeleri, Azerbaycan'da başörtüsü kısıtlamalarıyla ilgili ilk olayın bildirilmesinden bir hafta önce dile getirilmişti.
İki Türk yetkili MEE'ye verdikleri demeçte, Erdoğan'ın yorumlarının, sağcı partilerin kamusal alanda genel bir başörtüsü yasağı için kampanya yürüttüğü Fransa'yı ve Avusturya'yı hedef aldığını belirtti. Ama Azerbaycan'dan bahsetmeyi es geçmedi.
Avusturya, 1 Eylül'den itibaren devlet okullarında ve özel okullarda 14 yaşın altındaki kız çocukları için başörtüsü yasağı getirdi. Kuralın tekrar tekrar ihlal edilmesi durumunda, ebeveynler 150 ila 800 avro (168 ila 896 dolar) arasında para cezasıyla karşı karşıya kalabilir. Azerbaycan buradan yasanın temelini aldığını savundu.
Üst düzey bir Türk yetkili MEE'ye verdiği demeçte, Ankara'nın Azerbaycan'ın içişlerine karışma niyetinde olmadığını ve aksi yönde bir izlenim uyandıracak hiçbir resmi açıklama yapılmadığını belirtti.
Yetkili, "Bunun bir yanlış anlaşılma olduğuna inanıyoruz" diyerek, Ankara'nın Bakü'nün endişelerini gidermek amacıyla bu mesajı en üst düzeyde ilettiğini ifade etti.
Çok sayıda Türk yetkili, Ankara'nın bu dolaylı eleştirilere yanıt vermeyeceğini, bunun yerine gerilimi düşürmeye çalışacağını söyledi.
Söz konusu üst düzey yetkili, Azerbaycan'ı "kardeş ülke" olarak nitelendirerek, iki devletin ortaklaşa geliştirdiği ve hayata geçirdiği stratejik enerji, ulaşım ve askeri yatırımlara dikkat çekti. Yetkili, yaşanan anlaşmazlığın önemsiz olduğunu ve geçmişte olduğu gibi yapılacak görüşmelerle gerilimin yatışacağını belirtti.
Türkiye'de iktidardaki AK Parti'nin Sözcüsü Ömer Çelik, Çarşamba günü televizyonda yaptığı açıklamada, Erdoğan ile Aliyev arasında "gerçek bir kardeşlik ilişkisi" bulunduğunu söyledi.
Çelik, "İç ve dış politikaya dair değerlendirmelerinde farklılıklar olabilir" dedi ve ekledi: "Bu konularda anlaşmazlık yaşadığımızda, iki kardeş ülke olarak bunları açık ve dürüst bir şekilde paylaşarak ve istişare ederek yolumuza devam ediyoruz."
Çelik ayrıca, Türkiye'deki bazı grup veya kesimlerin haksız yere Azerbaycan'ı hedef aldığını ifade etti.
"Bu eylemlerin partimiz veya hükümetimizle kesinlikle hiçbir bağlantısı yoktur; buna dahil olanlar kendi inisiyatifleriyle hareket etmektedir," dedi.
"Türkiye ile Azerbaycan arasında bir çatlak olduğu izlenimi yaratmaya yönelik girişimlere müsamaha göstermeyeceğimiz gibi, kardeşliğimize zarar verecek bir gölge düşürülmesine de izin vermeyeceğiz. Bu durumu büyük bir rahatsızlıkla karşılıyoruz."
Kaynak:
https://www.middleeasteye.net/news/turkey-moves-defuse-azerbaijan-headscarf-row-after-aliyevs-rebuke
